Ngô công

ngô công

Tên gọi

  • Tên khác: Con rết , Tức thư , Ngô công , Thiên long , Bá cước , Ngao cao mỗ
  • Tên khoa học: Scolopendra morsitans L
  • Họ: Rết (danh pháp khoa học: Scolopendridae)
ngô công

Con rết

Mô tả

Rết là loài động vật thuộc ngành chân khớp. Thân rết có nhiều đốt, mỗi đốt có 1 cặp chân, số lượng chân của con rết khá đa dạng, dao động từ 20 – 300 chân. Ở đầu có cặp kìm trước miệng có chức năng tiết ra nọc độc. Rết thường có màu nâu đỏ hoặc màu nâu đen.

Rết là loài động vật săn mồi, thức ăn của rết bao gồm chuột, chim, ếch, dơi và thằn lằn. Rết có phân đực cái rõ ràng, chúng sinh sản không thông qua hoạt động giao phối. Đến mùa sinh sản, con đực tạo ra bao tinh rồi để con cái nhặt lấy và tự sinh sản.

ngô công

Thu bắt, sơ chế

Giữa tháng 4-6 bắt, sau khi bắt được, dùng miếng tre 2 đầu vót nhọn, cắm vào 2 phần đầu đuôi, buột chặt thẳng phơi khô; hoặc dùng nước sôi hâm qua trước, sau đó phơi khô hoặc sấy khô. Có 1 số vùng vào mùa đông chôn xuống chỗ ẩm thấp những thứ như lông gà, xương gà, để thu hút rết sinh sôi đẻ trứng ở chổ đó, đến mùa xuân tới bắt.

Bộ phận dùng

Thân con rết. Nên chọn con rết có chân đỏ nâu và thân to béo vì loại này có phẩm chất tốt nhất.

Vị thuốc Ngô công

Mô tả vị thuốc

Ngô công là con Rết phơi khô, bỏ đầu và chân. Kết cấu mỏng manh dễ gãy theo đường nứt. Mùi hơi khó chịu đặc trưng. nếm thấy có vị hăng cay, hơi mặn.

con rết

Bào chế

Có thể bào chế ngô công theo những cách sau:

  • Đem sao ngô công với ngọn cây liễu mọt trong nồi đất đến khi cây chảy xém đen, sau đó bỏ chân và giáp rồi dùng.
  • Lau sạch rết, bỏ đầu và chân, cắt ngắn và dùng dần.
  • Cắt bỏ chân, sau đó cắt thành từng đoạn, thấm với rượu rồi sấy khô với lửa nhỏ.
  • Đem nướng trực tiếp với lửa, sau đó bỏ chân và đầu rồi dùng.
  • Bỏ đuôi, đầu và chân rồi đem sao cho đến khi chuyển sang màu vàng và có mùi thơm là được. Tiếp theo đem tán thành bột mịn và bảo quản dùng dần.
  • Thả con rết vào chậu nước sạch trong vòng 5 phút để làm sạch bùn đất. Sau đó vớt ra để ráo rồi cho vào lọ thủy tinh ngâm với rượu chứa 60 – 90% ethanol trong vòng 1 tháng là có thể dùng được.
  • Làm sạch rết như cách trên, sau đó cho vào túi vải và buộc chặt. Sau đó đem ngâm với nước sạch để giết chết rết, rồi đổ ra rổ cho ráo nước, cuối cùng đem phơi hoặc sấy khô. Khi sấy ngô công nên bắt đầu sấy với nhiệt độ cao (khoảng 50 độ C) sau đó tăng nhiệt độ cho dược liệu khô hoàn toàn. Sấy nhiệt độ thấp có thể khiến rết bị ôi thiu và giảm dược tính.

Bảo quản

Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát.

Thành phần hóa học

Toàn con Rết có 2 loại nọc độc giống như nọc độc của con ong, tức là giống như chất Histamin và Protid tán huyết. Ngoài ra, còn có Delta-Hydroxylysine, Taurine, acid amin, dầu mỡ, Cholesteron. Formic acid, Delta-Hydoxylysine, Histidine, Arginine, Ornithine, Lysine, Glycine, Alanine, Valine, Tyrosine, Leucine, Phenylanine, Serine, Taurine, Glutamine. Myrisitc acid, Palmitic acid, Oleic acid, Linoleic acid, Arachidic acid, Palmitoleic acid

Tác dụng dược lý

  • Tác dụng chống u bướu và ức chế tế bào ung thư ở động vật thực nghiệm.
  • Tác dụng chống co giật, ức chế nấm ngoài da và trực khuẩn lao.
  • Sử dụng ngô công liều lớn có thể gây trúng độc. Dấu hiệu nhận biết trúng độc ngô công: Tiêu chảy, đau bụng, nôn mửa, tim đập chậm, bất tỉnh nhân sự, hạ áp, hạ thân nhiệt,… Ngoài ra một số bệnh nhân dùng dược liệu liều lượng lớn còn có thể bị suy thận cấp và suy giảm chức năng gan.
con rết

Ngô công chữa bệnh

Tính vị, quy kinh

Tính vị: Vị cay, tianhs ấm, có độc

Quy kinh: Vào kinh Can

Tác dụng

Tức phong chỉ kinh (chống co giật), thông lạc, chỉ thống, giải độc, tán kết.

Chủ trị

Động kinh, cấp mạn kinh phong, trúng phong, rắn độc cắn, phong thấp tý thống, loa lịch ác sang, sang độc, phong đòn gánh, tề phong, đau đầu kéo dài,…

Cách dùng – liều lượng

Dùng 1-3 g/ngày, nếu là dạng thuốc bột uống mỗi lần 0.6-1g. có thể dùng dưới dạng thuốc sắc

Kiêng kị

  • Không dùng cho người có cơ thể suy nhược, phụ nữ mang thai, táo nhiệt, háo khát, trẻ nhỏ bị thiếu máu và người bị kinh giật do huyết hư.
  • Ngô công có tác dụng tán huyết, gây liệt cơ tim và ức chế trung khu hô hấp nên tránh sử dụng cho người mắc bệnh tim nặng, người có tiền sử hen suyễn và thiếu máu tan huyết.

Ngộ độc ngô công và cách xử trí

Sử dụng ngô công quá liều có thể gây ra các triệu chứng như khó khăn khi hô hấp, hạ huyết áp, tim đập chậm, buồn nôn, ói mửa liên tục, đau bụng, tiêu chảy, bất tỉnh,…

Xử trí khi ngộ độc dược liệu ngô công:

  • Đem bệnh nhân đến bệnh viện để bác sĩ tiến hành gây nôn và sục rửa dạ dày. Trong trường hợp bị suy kiệt tuần hoàn hô hấp, phải dùng thuốc thăng áp, cường tim và hưng phấn trung khu hô hấp. Trường hợp tim đập quá chậm, phải tiến hành tiêm bắp Atropine.
  • Nếu bị dị ứng ngô công, nên đến bệnh viện để được chỉ định thuốc chống dị ứng nhằm ngăn ngừa sốc phản vệ.
  • Trong trường hợp không thể đến cơ sở y tế, dùng lá trà pha lấy nước và cho bệnh nhân uống nhiều lần liên tục. Hoặc có thể dùng cam thảo 60g, ngân hoa 90g và phượng vĩ thảo 120g sắc lấy nước uống, dùng 2 thang/ ngày.
  • Nếu mạch chậm khó thở, dùng cam thảo, phụ tử, nhân sâm và ngũ vị tử mỗi vị 10g. Đem sắc uống, chia thành 2 lần dùng cứ 4 giờ uống 1 lần. Sử dụng 2 thang/ ngày.

Bài thuốc

vị thuốc ngô công
  • Trị trẻ em co giật

Dùng Ngô công, Toàn yết, Chu sa lượng bằng nhau tán bột mịn, mỗi lần uống 0,5 – 1,5 g với nước ấm.

  • Trị uốn ván

Dùng phòng phong, chế nam tinh, ngô công và bong bóng cá bằng lượng nhau. Tán bột mịn, mỗi lần dùng 2 – 4g uống với rượu.

  • Trị uốn ván thể nặng

Dùng bạch cương tằm, bạch chỉ, chế xuyên ô, chế nam tinh, bán hạ, xuyên khung, phòng phong, cam thảo, đại hoàng, toàn yết, thiên ma và khương hoạt mỗi vị 10g, thuyền thoái 10g, ngô công 3 con, bạch phụ tử 12g. Đem sắc còn lại 600ml. Sau đó dùng thêm chu sa và hổ phách mỗi thứ 3g, tán bột mịn và chia thành 3 bao. Mỗi lần dùng 1 bao uống với 200ml nước sắc, cứ 6 – 8 giờ uống 1 lần.

  • Trị mụn nhọt

Dầu rết: Rết sống 8 phần, muối ăn 2 phần, ngâm vào dầu vừng (mè) trong 2 tuần, lấy dầu bôi mụn lở, trị trẻ em chốc đầu, bôi trị rắn cắn.

  • Trị liệt mặt.

Dùng bạch chỉ 20g, Nam tinh 3 hột, Ngô công 3 con. Ngô công: 1 con nướng với mật, 1 con tẩm rượu, 1 con nướng. Nam tinh, mỗi hột bổ ra làm 4 miếng, bỏ 1 miến đi, còn lại 3, bào chế giống chế Ngô công bên trên. Tán bột. Cho ít Xạ hương vào, trộn đều. Uống 4g với rượu chưng, sau bữa ăn.

  • Trị lao khớp

Kết hạch tán: Ngô công 6g, Toàn yết 9g, Thổ miết (yếm ba ba) 9g, tán bột mịn, mỗi lần uống 3g chưng với trứng gà.

  • Trị ung thư thực quản và ung thư dạ dày

Dùng hồng hoa 6g, ngô công 20 con và rượu trắng 60 độ 500ml.

Thực hiện: Đem ngâm trong vòng 26 ngày rồi uống với nước sôi nguội (hòa loãng theo tỷ lệ 6:4).

  • Trị viêm cột sống

Dùng toàn yết và ngô công bằng lượng nhau. Đem tán bột, mỗi lần dùng 2 – 3g uống với nước ấm. Ngày dùng 3 lần sau khi ăn

  • Chữa viêm tinh hoàn

Dùng nhục quế và ngô công lượng bằng nhau, đem tán bột, trộn đều. Mỗi lần dùng 0.5 – 1g uống với nước ấm, ngày dùng 2 – 3 lần. Nên sử dụng bài thuốc sau khi ăn 1 giờ đồng hồ.

  • Trị cơ thể suy nhược và chân tay yếu

Dùng xuyên sơn giáp, nhũ hương, mã tiền chế, một dược và đương quy mỗi vị 30g, ngô công 5 con, bạch truật và đẳng sâm mỗi vị 60g. Tán bột mịn và hòa với mật làm thành viên bằng hạt đỗ xanh. Mỗi lần dùng 2 – 4g uống với rượu ấm, ngày dùng 2 lần.

Nơi mua bán vị thuốc NGÔ CÔNG đạt chất lượng ở đâu?

Trước thực trạng thuốc đông dược kém chất lượng, nguồn gốc không rõ ràng,… xuất hiện tràn lan trên thị trường, làm ảnh hưởng tới hiệu quả điều trị cũng như ảnh hưởng tới sức khỏe của bệnh nhân. Việc lựa chọn những địa chỉ uy tín để mua thuốc đông dược là rất quan trọng và cần thiết. Vậy khách hàng có thể mua vị thuốc NGÔ CÔNG ở đâu?

NGÔ CÔNG là vị thuốc nam quý, được sử dụng rộng rãi trong YHCT. Hiện tại hầu hết các cửa hàng thuốc đông dược, phòng khám đông y, phòng chẩn trị YHCT… đều có bán vị thuốc này. Tuy nhiên người mua nên chọn những địa chỉ có uy tín, đảm bảo chất lượng, có giấy phép hoạt động để mua được vị thuốc đạt chất lượng.

Với mong muốn bệnh nhân được sử dụng những loại dược liệu đúng, chất lượng tốt, phòng khám Đông y An Chánh Kiện Khang  không chỉ là đia chỉ khám chữa bệnh tin cậy, uy tín chất lượng mà còn cung cấp cho khách hàng những vị thuốc đông y (thuốc nam, thuốc bắc) đúng, chuẩn, đạt chất lượng cao. Các vị thuốc có trong tiêu chuẩn Dược điển Việt Nam đều được nghành y tế kiểm nghiệm đạt chất lượng tiêu chuẩn.

Vị thuốc NGÔ CÔNG được bán tại Phòng khám là thuốc đã được bào chế theo Tiêu chuẩn.

Giá bán vị thuốc NGÔ CÔNG tại Phòng khám Đông y An Chánh Kiện Khang : 40.000 vnd/con.

Tùy theo thời điểm giá bán có thể thay đổi.

+ Khách hàng có thể mua trực tiếp tại địa chỉ phòng khám: 2/76 Trung Văn Nam Từ Liêm Hà Nội