Cảo Bản

cảo bản bắc

Tên gọi cảo bản:

Tên khác: Cảo bổn, Thổ khung, Quỷ thần, Quy tân, Qủy khanh, Qủy tân (Bản Kinh), Vi hành (Biệt Lục), Cao bạt (Sơn Hải Kinh), Thổ khung, Địa tân, Qủy thần, Nhi khanh, Sơn khuân tuy, Bảo sinh tùng (Hòa Hán Dược Khảo).…

Tên khoa học:

Liêu cảo bản (Bắc cảo bản – Ligusticum jeholense)

Tây khung cảo bản (Liguslicum sinense Oliv.) họ Hoa tán Apiaceae (Umbelliferae).

cây cảo bản

Cây cảo bản:

Mô tả:

Cây Liêu cảo bản là một cây sống lâu năm, cao 0,15 – 0,16m, thân rễ ngắn. Toàn cây có mùi rất thơm, thân mọc thẳng đứng, phía dưới có đường kính 3 – 5mm, thường có màu tím. Lá 2 lần kép lông chim mép có răng cưa, cuống lá phát triển thành bẹ ôm lấy thân. Cụm hoa hình tán kép 6 – 19 cuống, tán dài ngắn không đều, tán nhỏ mang chừng 20 hoa nhỏ màu trắng. Quả gồm 2 phần quả dính nhau, hình thoi, dài chừng 5mm. Trên mỗi phần quả có 5 sống dọc.

Cây Tây khung cảo bản cũng là một cây sống lâu năm. Lá mọc so le 2 – 3 lần xẻ lông chim kép, cuống lá dài 9 – 12cm, phía dưới ôm lấy thân cây. Cụm hoa hình tán kép, mỗi tán 16 – 20 cuống, mỗi tán nhỏ mang nhiều hoa nhỏ màu trắng. Quả cũng gồm 2 phần quả, mỗi phần quả cũng có 5 ống chạy dọc, nhưng giữa sống của quả Tây khung cảo bản có tới 3 ống tinh dầu trong khi quả Liêu cảo bản chỉ có 1 ống tinh dầu.

lá cảo bản

Thu hái, sơ chế:

Mùa thu hái từ tháng 4 – 10 hàng năm. Cảo bản được đào lấy rễ và thân rễ, bỏ phần trên mặt đất, rửa sạch, phơi khô.

Bộ phận dùng:

Rễ (củ), thân rễ.

Vị thuốc cảo bản:

Mô tả dược liệu:

Củ của cả 2 loại Cảo bản đều được dùng làm thuốc. Củ có nhiều mắt rễ sùi phòng to hình cầu. Củ to bằng ngón tay cái, sù sì giống củ xuyên khung nhỏ, mùi vị giống xuyên khung, đắng, thơm, không có mộc mọt là tốt.

Dùng thân rễ gần như hình cầu, đường kính 1-3cm mặt ngoài màu nâu sần sùi, mặt trong màu trắng ngà.

Thân rễ Cảo bản khô có hình viên chùy không đều, dài khoảng 6-14cm, vỏ ngoài màu vàng đất hoặc màu vàng nâu phần trên thân rễ to hơn, phủ khít nốt ruỗi sắp thành dạng đầu là dấu vết của rễ, phần đỉnh thì có bộ phận tàn dư của thân, phần dưới thân rễ nhỏ gầy, khoảng giữa cách các vết nhăn dọc đều có các đốt phình lớn. Trên đốt cũng có vết rễ có mùi thơm đặc biệt. Nhiều người cho rằng Cảo bản của Tứ Xuyên sản xuất nổi tiếng hơn sản xuất từ Thiểm Tây, được gọi là Tây khung, củ lớn hơn ngón tay cái, sù sì như củ Xuyên khung, nhưng không phải Xuyên khung như một số hàng dược đã thay thế, mùi vị giống Xuyên khung, đắng, thơm, không mốc mọt là tốt.

cảo bản

Bào chế:

Sau khi thu hoạch phơi trong râm cho khô, sau 30 ngày, khi dùng cắt bỏ đầu, rửa sạch, xắt lát, phơi khô.

Bảo quản:

Cất kín, để nơi khô ráo, tránh mốc mọt.

Thành phần hóa học:

Trong rễ Cảo bản chứa 1,5% tinh dầu, trong đó thành phần chủ yếu là 3 – butylphthalide, Cnidilide. Ngòai ra còn chứa các thành phần khác như Alkaloid , Hexadecanoic acid v.v…(theo ‘Trung dược học”).

Tác dụng dược lý:

Nghiên cứu cho thấy dầu Cảo Bản có tác dụng làm trấn tỉnh, giảm đau, giải nhiệt và chống viêm hiệu quả. Ngoài ra còn có khả năng làm chậm tốc độ hao hụt oxy, kéo dài thời gian sống của chuột con, chống thiếu máu cơ tim của chuột to do hoocmon tuyến yên gây ra. Bên cạnh đó chất chiết cồn còn có khả năng kháng khuẩn với các loại khuẩn nấm gây bệnh về da.

cảo bản vị thuốc

Cảo bản chữa bệnh:

Tính vị quy kinh:

Tính vị: Vị cay đắng thơm, tính ấm.

Quy kinh: Quy kinh bàng quang

cảo bản bắc

Tác dụng:

Phát tán phong hàn, trừ thấp.

Chủ trị:

Chủ trị các chứng mụn nhọt, sang lở, cảm mạo, đau đầu do lạnh ngoài ra còn dùng để trị gầu (sắc nước gội đầu).

Cách dùng:

Liều dùng: 3 – 6g/ngày, Còn dùng ngoài chữa ghẻ lở, chốc đầu, mẩn ngứa và làm sạch gầu ở đầu.

Kiêng kị: Người âm hư hỏa thịnh, không có thực tà và nhiễm phong hàn

cảo bản tác dụng gì

Bài thuốc:

  • Trị chứng gàu gây ngứa đầu và lở ngứa ngoài da:

Cảo bản 15g, đập dập và sắc lấy nước rửa vùng da lở ngứa. Thực hiện 2 lần/ ngày liên tục trong vài ngày sẽ thấy da bớt ngứa và phục hồi.

  • Trị chứng đau nhức ở đỉnh đầu do phong hàn:

Cam thảo 3g, bạch chỉ, cảo bản và phòng phong mỗi vị 9g. Đem các vị sắc uống và dùng sau khi ăn.

  • Trị chứng đau nhức ở đỉnh đầu do hàn tà uất ở kinh Túc thái dương:

Thông bạch, cảo bổn, tế tân, xuyên khung và khương hoạt, gia giảm liều lượng theo từng trường hợp. Đem các vị sắc uống.

  • Trị chứng da đầu bị gàu:

Bạch chỉ và cảo bản bằng lượng nhau. Tán các vị thành bột, sau đó xát vào da đầu và gội lại vào sáng hôm sau.

cảo bản dược liệu
  • Trị chứng thiên đầu thống (đau nửa đầu):

Cam thảo 3g, bạch chỉ 3g, cảo bổn 6g, tế tân 2g, phòng phong 5g và xuyên khung 3g. Đem sắc với 600ml nước còn lại 200ml, dùng thuốc sau bữa ăn và uống hết trong ngày.

  • Trị chứng đau dạ dày và đau bụng do hàn:

Thương truật 12g và cảo bản 20g. Đem các vị sắc lấy nước uống.

  • Chữa đau bụng do lạnh khi đang hành kinh:

Can khương, mộc hương, cam thảo, cảo bản, phục linh, phòng phong và tế tân mỗi vị 4g, đan bì, thương truật, ô dược, mạch môn, quy đầu, bán hạ và ngô thù du mỗi vị 8g. Đem các vị sắc lấy nước và chia thành 2 lần uống. Ngày dùng 1 thang cho đến khi triệu chứng thuyên giảm.

  • Trị chứng phế hư do phong hàn thấp xâm nhập:

Xuyên khung 8g, thăng ma, tế tân, phòng phong, bạch chỉ, cảo bản và chích cam thảo mỗi vị 6g, tân di 8g, khương hoạt 8g và mộc thông 12g. Đem các vị sắc lấy nước uống, chia làm 2 lần uống.

 Nơi mua bán vị thuốc CẢO BẢN đạt chất lượng ở đâu?

Trước thực trạng thuốc đông dược kém chất lượng, nguồn gốc không rõ ràng,… xuất hiện tràn lan trên thị trường, làm ảnh hưởng tới hiệu quả điều trị cũng như ảnh hưởng tới sức khỏe của bệnh nhân. Việc lựa chọn những địa chỉ uy tín để mua thuốc đông dược là rất quan trọng và cần thiết. Vậy khách hàng có thể mua vị thuốc CẢO BẢN ở đâu?

CẢO BẢN là vị thuốc nam quý, được sử dụng rộng rãi trong YHCT. Hiện tại hầu hết các cửa hàng thuốc đông dược, phòng khám đông y, phòng chẩn trị YHCT… đều có bán vị thuốc này. Tuy nhiên người mua nên chọn những địa chỉ có uy tín, đảm bảo chất lượng, có giấy phép hoạt động để mua được vị thuốc đạt chất lượng.

Với mong muốn bệnh nhân được sử dụng những loại dược liệu đúng, chất lượng tốt, phòng khám Đông y An Chánh Kiện Khang không chỉ là địa chỉ khám chữa bệnh tin cậy, uy tín chất lượng mà còn cung cấp cho khách hàng những vị thuốc đông y (thuốc nam, thuốc bắc) đúng, chuẩn, đạt chất lượng cao. Các vị thuốc có trong tiêu chuẩn Dược điển Việt Nam đều được ngành y tế kiểm nghiệm đạt chất lượng tiêu chuẩn.

Vị thuốc CẢO BẢN được bán tại Phòng khám là thuốc đã được bào chế theo Tiêu chuẩn.

Giá bán vị thuốc CẢO BẢN tại Phòng khám Đông y An Chánh Kiện Khang: 280.000vnd/1kg

Tùy theo thời điểm giá bán có thể thay đổi.

+ Khách hàng có thể mua trực tiếp tại địa chỉ phòng khám: số 2 ngõ 76 Trung Văn, Nam Từ Liêm, Hà Nội.